Rijk de Gooyer (1)

   
  Eerst Kraay, nu Rijk, ’t is herfst niet de blaadjes, maar de 
bomen zijn gevallen.
Jarenlang heb ik met het duo tientallen shows geproduceerd 
en geregisseerd.
Eerst onder de titel ‘Weekendshow’ en later als ‘Johnny &
Rijk (een paar apart)’.
‘t Ging niet altijd vanzelf. Soms werden de onderlinge 
irritaties te groot en werd er een jaartje overgeslagen. 
Zo’n cesuur, waarin beiden los van elkaar op de 
schnabbeltoer hun centjes moesten verdienen, bracht na 
enige tijd dan wel het besef, dat samenwerken niet alleen 
succesvoller, maar financieel ook een stuk lucratiever was. 
Voldoende reden om de samenwerking na verloop van tijd, 
weer voor onbepaalde tijd te herstellen.
Op de vraag van een Duitse film- en televisieproducent of ik
niet een idee had voor een humoristisch programma, liet ik
hem een paar afleveringen van het Paar Apart zien. Het ZDF
(Zweites Deutsches Fernsehen) toonde grote geestdrift en we
sloten een contract voor een serie van 8 afleveringen. Details 
over de totstandkoming van die contracten heb ik opgeschreven 
in de column over Kraay.
   
  jenrzdfhamburg    
  Half februari 1970, vertrokken we met z’n drieën naar
Hamburg. Johnny sprak op dat moment overtuigender Duits 
dan Duitsers zelf. Een klein nadeel van zijn taalvaardigheid 
was, dat het wel Duits klonk, maar geen Duits was. Johnny 
had het uitzonderlijke talent om net zo makkelijk Zweeds, als 
Spaans, Frans, Italiaans of Chinees te spreken. Erg grappig 
om naar te luisteren en vooral ook om z’n mimiek daarbij te 
zien. Hij sprak niet alleen de taal, maar werd ook de taal die 
hij sprak. Volkomen onzinnige klanken zonder enige 
samenhang zongen voor elke luisteraar een lied van 
herkenning. Onverstaanbare taalvirtuositeit zonder 
betekenis en zonder zin. Maar nu moest Duits niet alleen 
klinken als Duits, maar ook verstaanbaar Duits zijn. 
En niet alleen dat, hij moest er ook nog eens de lach mee
scoren. Het betekende voor hem veel repeteren en heel hard 
werken. Ervaring had geleerd, dat voor Kraay repetities van 
zo’n twee uur het meest effectief zijn. 
Duurde het langer, dan nam z’n concentratie af en probeerde
hij bij tekstverlies, al improviserend de draad van een sketch 
of cross-talk weer op te pakken. Als zijn tekstkennis in 
Nederland wel eens iets naliet, dan kon hij dat veelal 
moeiteloos compenseren met zijn improvisatietalent. 
Dat was in het Duits onmogelijk. Daarvoor beheerste
hij de taal onvoldoende. Hetzelfde gold voor extemporeren.
Even een klein, niet gerepeteerd, spontaan geintje er 
tussendoor, kon in Nederland heel grappig en verfrissend 
werken, maar een Nederlands woord, weliswaar Duitser 
uitgeproken dan het idioom van de taal zelf, schoot in
Duitsland z’n doel voorbij.
‘k Had voor Johnny alle teksten zo neutraal mogelijk in laten
spreken zodat hij, ook als we niet repeteerden ernaar kon 
luisteren en door ’t keer op keer te herhalen, in zijn 
geheugen opnemen.
We repeteerden morgens, ’s middags en vaak ook ’s avonds.
Elke dag, ook in de weekenden.
Rijk had het veel makkelijker dan Johnny. Op de middelbare 
school had hij de rijtjes en de daarbij behorende naamvallen 
geleerd en mede dank zij zijn opleiding in Berlijn aan de UFA 
Filmschool sprak hij vloeiend Duits. Bovendien leerde Rijk 
sowieso, ook voor de Nederlandse shows al makkelijker 
teksten dan Johnny.
John moest er altijd al harder voor werken. 
Ik had ervoor gezorgd, dat ze samen een appartement 
deelden, zodat ze ook buiten de geplande repetities om
spelenderwijs met elkaar konden oefenen. 
Daarbij ging ik er vanuit dat de Calvinistische discipline 
waarmee Rijk was opgegroeid, zou meehelpen om (natuurlijk 
ook in z’n eigen belang) Johnny bij het leren van z’n teksten, 
zoveel mogelijk te steunen, wat ook gebeurde.
’s Morgens om een uur of negen troffen we elkaar in Studio 
Hamburg. 
   
  studiohamburg    
 

Daar ontbeten we, babbelden wat en begonnen 
rond 10 uur met de repetitie.
Tussen 12 en half één, gingen we naar het restaurant voor
een luie lunch, waarna Kraay om een uurtje of één, een dutje 
ging doen.
Studio Hamburg was populair. Er werden televisieseries
geproduceerd en er werden speelfilms gedraaid; onder 
andere door Schlöndorff, Margarethe von Trotta, Reinhardt 
Hauff (een regisseur die ik bij de Bavaria in München had 
leren kennen en waarmee ik bevriend was geraakt) en 
Fassbinder. 
Er was veel dynamiek en altijd wel wat loos in zo’n complexe
sprookjesfabriek.
Op het toilet stond je te plassen tussen een peloton dwergen 
en bij het zelfbedieningsbuffet raakte je ingesloten tussen 
Himmler een aantal hoge SS’ers en plat Hamburgs 
sprekende Amerikaanse G.I.’s.
Rijk ging met vilein plezier en grote gretigheid, tussen zo’n 
groepje staan en riep dan luid aan het buffet: ‘Heil Hitler’
und ein Kaffee bitte!   
Bob Rooyens
2.11.2011 

   
 

Rijk (2)

Rijk is een gezelligheidsdier.
Kan in tegenstelling tot Kraay ’s avonds niet thuis zitten. 
Na de avondrepetitie vertrok ik naar de overkant van de 
Alster, waar ik in Pöseldorf, een beetje artistieke wijk, waar 
studenten, yuppen en kunstenaars hun vertier zochten, een 
appartement had.
Kraay, had geen behoeft om uit te gaan. 
Hij beleefde op dat moment een devote liefdesrelatie met de 
Heilige Maagd en ging ’s avonds vaak nog even een half
uurtje naar het lof. Tijdens de vakantie op Grand Canaria in
de zomer van een jaar eerder, was op een dag Maria, de 
moeder van Jezus aan hem verschenen en sindsdien gedroeg 
Kraay zich uiterst vroom en katholiek. Rond zijn nek droeg 
hij een opzichtig kruis met Apostolisch gewicht.
Rijk had in de buurt waar ze samen woonden wel een Kneipe 
gevonden om ’s een biertje te drinken, maar dat was meer 
omdat ‘t makkelijk was en niet omdat hij ’t daar nou erg 
naar z’n zin had. 
Naast de repetities en de productiebesprekingen had ik in 
Hamburg een redelijk druk sociaal bestaan. Ik werkte daar al 
twee jaar en had veel mensen leren kennen.
Ik ontving dan ook regelmatig uitnodigingen voor 
een receptie een ontvangst een etentje of een feestje.
Rijk verveelde zich, wilde wil wat actie.
‘Zeg Bob, kan ik niet ’s mee’?
‘’Tuurlijk’!
Een uitgever gaf, ter gelegenheid van het verschijnen van 
een nieuw Magazine, een introductiefeestje bij 'm thuis
en had mij uitgenodigd.
Rijk ging mee.
Bij de deur werden we verwelkomd door de gastheer en zijn
vrouw. Hij begin 40, zij begin 30. Mooi, aantrekkelijk 
dynamisch stel. Hun huis vol journalisten, fotografen, 
modellen, yuppen, kunstenaars en aanhang.
Gemiddeld zo’n beetje midden 20, midden 30. 
We krijgen een drankje, ik raak in gesprek met iemand en 
Rijk verdwijnt uit ’t oog. Een poosje later zwijgt de muziek en 
ik hoor Errol Garner-achtig pianospel. 
Ik meende het touché wel te herkennen en liep naar de living. 
Rijk zat met een vette glimlach achter de vleugel en draaide 
z’n repertoire af. Dat omvatte niet meer dan twee of drie 
stukken. Maar die klonken dan wel redelijk overtuigend. 
Om hem heen een groepje giebelende dames waaronder de 
gastvrouw.
Rijk had ’t enorm naar zijn zin. Met name toen het laatste
stukje dat hij nog enigszins redelijk kon spelen, z’n vingers 
had verlaten en men vroeg om meer, weerde hij met valse
bescheidenheid af, sloot ostentatief de klep over de toetsen 
en nam een slok van zijn glaasje. Even later werd de tape 
weer aangezet en loste Rijk op in de crowd.
Een uurtje daarna komt de gastheer naar mij toe en vraagt 
of ik even mee wil lopen.
Ik volg hem en ergens uit een zijkamer klinkt muziek van 
Frank Sinatra. De gastheer doet de deur open en daar ligt 
Rijk tussen stapels LP’s op de grond plaatjes te draaien.

   
  sinatrarijk2    
 

Naast hem een bijna overleden fles Chivers. Tegen de muur 
hangt met glazige ogen de aangeschoten gastvrouw. Beide 
zagen er verfomfaaid uit. De vrouw beweerde, met een lichte 
knoop in haar tong, dat ze liggend op de grond Sinatra-
plaatjes draaiden en dat Rijk haar toen onverwacht 
beetgreep en wilde zoenen. Zij had zich verzet. Daarom ook, 
stond haar blouse open en zat haar rok scheef.       
Rijk keek naar me met een glimlach die onbekommerd 
plezier suggereerde, maar waarachter het venijn schuilt van
een kwaaie dronk. Zo-één, die zich zomaar zou kunnen 
ontladen in agressie en een paar rake klappen. 
‘Uitlokking’!, zegt hij tegen mij.
‘Ze wilde ’t zelf maar we werden betrapt door hem’. Hij knikt 
naar haar echtgenoot.
De lach bleef. De klappen bleven uit.
’t Leek me maar beter om op te stappen.
’Geil wie Butter’ zei hij nog in de gang.
‘k Keek ‘m even diep in zijn blauwe ogen. 
Rijk gaf geen krimp en de blik gaf geen antwoord.
‘That’s why the lady is a tramp.....’ zong hij fijntjes
toen we het pand verlieten.

2.11.2011

   
 

Rijk (3)

   
 

Katya een mooie modestyliste van rond de 40, stuurde me 
ter gelegenheid van haar verjaardag een uitnodiging voor een 
diner en afterparty. Voor een ZDF-serie, had ik 2 jaar met 
haar samengewerkt en er was met haar en haar echtgenoot, 
CEO van een major reclamebureau, een relaxte, aangename 
vriendschap ontstaan. 

Tijdens ons gezamenlijke ontbijt in Studio Hamburg, vertelde ik
van mijn vriendschap en de uitnodiging. Rijk was nieuwsgierig
naar het feestje en Kraay vroeg: 
‘Wat betalen die Duitsers eigenlijk voor een reclamespotje?’.
Omdat geld nou eenmaal voor veel mensen (dus ook voor
artiesten) een prikkelende motivatie is, leek ’t me een goed 
idee om ze een glorieus, financieel perspectief voor te houden.
‘Tja, als je een beetje naam hebt en populair bent, dan is ‘the
sky the limit’. TV-honoraria zijn daarbij vergeleken peanuts’!
‘Hûh..?’ (ze verdienden nu al, zelfs als totaal onbekende 
artiesten in Duitsland, al vier keer zoveel als in Nederland)
‘Ja’, zei ik. ‘Kijk maar naar Rudi Carrell, hij heeft een kasteel 
in Bremen en een paleis in Spanje en echt niet alleen maar 
verdiend met het maken van televisie. Echt niet....! Spotjes,
commercials, reclameshows in het land. Daar ligt de poen.
Schatrijk is ‘ie! Multi-, multi gevuld’! 
‘O ja...’?
‘Ja’! bevestigde ik.

   
  rudicarrell    
 

‘k Had met name Carrell als voorbeeld genomen, omdat 
alleen al het noemen van zijn naam, de ambitie van, met 
name Johnny, kon aanjagen als een snelwerkend 
laxeermiddel.
‘Als uithangbord van Edeka (een Duitse supermarktketen) 
verdient Rudi met gemak een paar miljoen per jaar’, zei ik. 
Iets dat overigens niet ver bezijden de waarheid was. 
‘Zorgen jullie nou maar dat je hier net zo populair wordt als
Carrell en binnen een paar jaar hoef je je nooit meer zorgen 
te maken over geld’.
‘Denk je...?’
‘Ja en het ZDF (de zender waar wij voor werkten en  
concurrent van de ARD, de zender waar Rudi voor werkte. 
Commerciële televisie was er nog niet)
gaat er vanuit dat jullie dat kunnen en ook gaan waar- 
maken.’
‘Zeg Bob’ vroeg Rijk, ‘kan ik niet mee naar dat etentje..?’

Op de avond van het feestje reden Rijk en ik in zijn nieuwe 
BMW naar de villa in Blankenese, een chique voorstad van 
Hamburg.
Bij het diner was er een strikte stoelschikking. Ik zat naast 
de gastvrouw. Rijk zat aan de overkant van de tafel naast 
haar schoonmoeder, een dame van tegen de 70 die last had 
van Alzheimer en af en toe, en eigenlijk wel steeds vaker niet 
zo precies meer wist waar ze was.

Het is een mooie avond. Geanimeerde gesprekken vrolijke 
speeches, cadeaus en muziek. Terwijl ik met een groepje in 
gesprek ben, hoor ik de pianoklanken van‘Errol Garner’
M’n interne sirene gaat af. Als Rijk achter de vleugel gaat zitten, 
dan bevinden zich de limieten van de alcoholconsumptie 
dicht bij, of al in het rode gebied.
Ik ging op het geluid af en zag ‘m achter de toetsen, als het 
epicentrum van een flink gezelschap. 
De gasten, overwegend familie, vinden Rijk’s optreden leuk,
genieten van zijn entertainment, lachen en applaudisseren.
Hij kan niet meer stuk.
Nadat hij zijn beperkte repertoire heeft afgewerkt, slaat hij
nog een paar akkoorden aan, draait zich naar de aanwezigen
en roept: ‘..Musik’!
De party kabbelt verder en als ik denk ’t wordt zo 
langzaamaan tijd om te gaan, komt de gastheer behoorlijk
ontdaan naar mij toe en verteld me dat mijn vriend gepro-
beerd heeft zijn moeder in haar kruis te grijpen. Hij zat met
z’n hand onder haar rok en rommelde aan haar broekje.
De vrouw zelf was enigszins beneveld door de drank, leed 
aan Alzheimer en had ’t niet zo in de gaten. 
Maar toen de gastheer bij toeval zag wat er gebeurde, was hij 
totaal geshockeerd.
Nou, dat kon ik wel begrijpen.
Ik verontschuldigde me, zocht Rijk, wat niet zo moeilijk was
omdat hij qua volume boven iedereen uit klonk. 
Ik zei: ‘we gaan’.
Hij deed daar niet moeilijk over. 
Bij de auto dacht ik, misschien toch niet zo handig als hij 
gaat rijden. 
‘Rijk, laat mij maar rijden’, zeg ik. 
Ik verwachte protest en reacties zoals je van mensen met een
slok op verwachten kan: ‘ik ben nog heel goed in staat om 
zelf te rijden’, of woorden van gelijke strekking.
Rijk niet.
Hij gaf mij meteen de sleutels en ging met een brede glimlach
naast me zitten, de sluwe vos.
Onderweg naar huis stelde hij voor om nog even langs de 
Reeperbahn te gaan voor een afzakkertje. 
Vond ik geen goed idee!
Er was al genoeg afgezakt.

2.11.2011

   
 

Rijk (4)

In de maanden dat we in Hamburg repeteerden en opnamen
ging ik tussendoor een paar keer naar München voor de 
afwerking van een show rond Esther Ofarim.

   
  esthercolor    
  Het programma was gedraaid op 35mm film en deed een 
zwaar beroep op de cinematografische effectmogelijkheden 
van de Bavaria Ateliers. 
Toen ik weer een keer richting München moest bood Rijk aan 
om mij naar het vliegveld te brengen en twee dagen later
weer op te halen.
‘Nou, graag’!
Bij terugkomt wacht hij me bij het vliegveld op en nodigt me 
uit voor een etentje. Opmerkelijk omdat Rijk niet bekend 
staat als een ‘spender’. Sigaretten kocht hij bijna nooit. Hij 
bietste er liever één bij een ander. Meestal had hij ook geen 
geld op zak of had hij een andere smoes als er iets betaald 
moest worden. 
Maar vanavond is hij zeer royaal. 
Als we de maaltijd met een koffie en een ‘Eau de Vie’ hebben 
afgesloten, zegt hij dat hij nog een verrassing heeft.
We stappen in een taxi en Rijk zegt tegen de chauffeur:
‘Salambo’. 
‘Salambo? Wat is dat?’
‘Verrassing, wacht maar af’.
De taxi rijdt richting Reeperbahn en draait daar een zijstraat
in die in tegenstelling tot de benauwde ruimte tussen de 
gevels, ‘Die große Freiheit’ heet.
Ik kende ‘Die große Freiheit’ wel. Was er wel eens eerder 
geweest. Het is het erotische uitgaanscentrum van Hamburg.
Een soort Wallen en net zo toeristisch.
Café’s, nachtclubs, striptenten, staan daar zij aan zij te 
dringen om ’t publiek naar binnen te lokken.
   
  salambo    
 

‘Salambo’ kende ik niet maar dat ging veranderen.

Rijk was kennelijk een bekende klant want de doorman 
begroette hem met: ‘Ah..guten Abend, schön das Sie wieder 
da sind...!’ 
Nee, Rijk was duidelijk geen vreemde.
Het was nog redelijk vroeg in de avond. Zo tussen tien en
half elf. Binnen zag het eruit als de klassieke nachtclub.
Een kleine theaterbühne, gedempt licht en tafeltjes met 
stoelen op verschillende hoogtes, zodat goed zicht voor de 
toeschouwer op het toneeltje, gewaarborgd is.
Een geblokte man brengt ons naar een tafeltje. 
Even later verschijnt een schaars gekleed meisje. Ze kijkt 
naar Rijk, begroet hem als een oude bekende en vraagt:
‘wie immer..?’
‘Ja bitte, Brigitte’, zegt Rijk. 
Hij geeft haar een glimlach van oor tot oor en draait zich dan 
met een lach die nog alle kanten uit kan, naar mij.
‘Half flesje Johnny Walker’, zegt hij.
‘Oh’.
Het is zeker nog niet vol. ’t Publiek bestaat vrijwel uitsluitend 
uit mannen. Voor mij rechts zitten, in maatpak gegoten, vier 
kerels met een Arabisch uiterlijk. Alle vier kunnen ze wel een 
dieetje gebruiken, maar één ervan heeft een extreem dikke 
nek. 
Fascinerend om te zien.
Het schaars geklede meisje komt terug met een half flesje
Johnny Walker red label, ’n emmertje ijs en sodawater. 
Terwijl ze ons inschenkt en vraagt of we ijs en soda willen, 
kijkt Rijk prinsheerlijk rond. Hij heeft een binnenpretje en
lijkt niet van plan om mij erin te betrekken.
We proosten, nemen een slokje en dan is het tijd voor de 
eerste voorstelling.
Lichten gaan uit, ’t gordijn gaat open en de show begint.
‘k Voel dat Rijk meer op mij zit te letten, dan op de bühne. 
Op het toneel ontwikkelt zich een simpele striptease. Maar 
waar doorgaans de strip ophoudt als de kwastjes op de 
tepels onder de bh vandaan komen, gaat deze strip verder. 
Onder de bh geen kwastjes of opgeplakte tepelbedekking, nee 
gewoon echte naakte borsten, echte tepels en areola’s. Dat 
klinkt nu heel braaf, maar voor die tijd (begin 1970) ging dat 
erg ver. ’t Bleek uiteindelijk ten opzichte van wat nog ging 
komen, onschuldiger dan moedermelk voor ’t lammetje.
Ook het slipje ging uit en nadat ’t met een zwierige zwaai
haar schaamstreek had verlaten, sloot ze haar optreden af
met een heftige masturbatie, waarbij ze overtuigend de 
indruk wekte van een orgasme.
Rijk had gevolgd hoe ik naar de scène keek en of ik wellicht
opgewonden raakte, of geshockeerd was. 
Dat was ik niet. In de ambiance van een nachtclub, met om 
mij heen bijna uitsluitend mannen die zich aan een vrouw 
vergapen, vond ik ’t niet erg opwindend. Veel spannender 
was de productie van straaltjes transpiratievocht in de vette 
nek van de man rechts voor mij.
‘En’,? vroeg Rijk met een stralend gezicht.
Maar voor ik iets kon zeggen barste er een orgie los van
sketches waarbij de masturbatie-scène van zo-even niet veel
meer was dan een middagdutje in het bejaardenhuis. 
Er werden toneelstukjes opgevoerd in allerlei combinaties 
van aantrekkelijke dames en gespierde heren, die er 
uiteindelijk allemaal op uitdraaiden, dat in allerlei posities 
en standen, open en bloot de daad werd verricht.
Met z’n tweeën, met z’n drieën, met z’n vieren... en ga zo 
maar door. Tegenwoordig schijnen dat soort voorstellingen
normaal te zijn, maar Salambo was de eerste in de wereld die 
het aandurfde. En om daar met een glaasje bij te zitten en 
naar te kijken vond ik wel een beetje gênant.
Toen de eerste voorstelling voorbij was en de dampen rond 
de toekijkende heren wat optrokken, zei Rijk: ‘nou, heb je 
haar herkend”?
‘Wie herkend’?
‘Gaby’!
‘Wie is Gaby’!
‘Gaby! Je hebt haar zelf uitgezocht’!
‘Hûh!?’
‘Ja, als lekkere meid voor de sketch’.
’t kwartje viel.
Voor de opname, een week eerder, had ik bij een 
modellenbureau een verleidelijke jonge vrouw uitgezocht, om 
te figureren in een sketch.
Ze was erg attractief en ik herinnerde mij, dat ik Rijk met 
haar in gesprek had gezien.
‘Oh die Gaby”!
‘Ja! Ze vertelde, dat ze hier werkte en dat ik maar ’s moest 
komen kijken. Nou dat heb ik gedaan en na afloop van de 
show ben ik wat met ‘r gaan drinken. Hoe vond je haar?’
‘Overtuigend! Wat gaat er nu gebeuren’?
Hij legde uit dat er nu een pauze was van een kwartiertje,
20 minuten en dat dan de volgende show zou komen.
‘Wat voor een show’?
‘Nou, eigenlijk zo’n beetje dezelfde show.’
’t Flesje Johnny Walker was bijna leeg, mijn glas ook en ik
vroeg Rijk of hij die show ook wilde gaan zien.
“Ja, en dan na afloop ga ‘k met Gaby nog wat drinken’.
Ik vroeg of hij ’t erg zou vinden als ik dan vast vertrok.
Hard en laat gewerkt in München, ‘k was een beetje gaar en 
wilde wel naar mijn bedje.
Rijk begreep het. Hij bestelde nog een half flesje Red Label en 
ik vertrok.

Ik lig diep in slaap als om 4 uur ’s nachts de telefoon gaat.
‘Hauptwache der Polizei, Reeperbahn. Hier ist
ein Herr der behauptet er sei einen Schauspieler aus 
Holland mit dem Namen de Gooyer’.
Ik schrok. 
Was er iets gebeurd?
Ja, er was wel iets gebeurd. De man die beweerde een acteur
te zijn uit Holland had om een uur of twee ’s nachts 
geprobeerd in te breken in een politieauto die geparkeerd 
stond op ‘die Große Freiheit’. Toen dat niet lukte heeft hij uit
balorigheid of woede staan rukken en trekken aan de 
Mercedes-ster voor op de grill. De agenten die terugkwamen 
van een akkefietje elders zagen hem bezig en hebben hem 
meteen ingerekend.
Ik vroeg of ik Rijk even kon spreken.
Nou dat kon.
‘Wat is er gebeurd’? 
Bij Salambo hadden ze hem de tent uit geflikkerd.
“Waarom’?
Rijk wilde niet op Gaby wachten tot na de laatste voorstelling. 
Toen het naar zijn zin, lang genoeg geduurd had was hij naar 
achter gegaan en had tegen haar gezegd, dat ze nu wel klaar 
was en met hem nog iets leuks kon gaan doen.
Maar Gaby was helemaal nog niet klaar. Begon er misschien 
net lekker in te komen en zei tegen Rijk dat ze pas meekon
na de laatste voorstelling. Daar had Rijk stennis over 
gemaakt en tenslotte was hij door een paar stevige jongens 
buiten de deur gezet.
Hij had de pest in. Vroeg nog of ze een taxi voor hem wilden 
bellen. Maar dat deden ze niet.
Maar God was hem genadig geweest en had hem een 
reddingsboei in de vorm van een groene Mercedes van de 
politie toegeworpen. Die ‘jongens’ beschikken over een 
mobilofoon en zouden probleemloos een taxi voor hem 
kunnen bestellen. 
Maar helaas was de auto op slot en nergens een agent te 
bekennen.
‘Als je ze nodig hebt, zie je die lullen nooit.’ zei hij nog even.
Toen had hij zijn woede gebruikt om de degelijkheid van een
Duitse politieauto te testen.
Rijk gaf de telefoon terug aan de agent.
‘Was nun?’ 
‘k Moest een adres opgeven en bereidheid tonen borg te 
zullen staan, voor ’t geval ze de schade niet zouden kunnen 
verhalen. Voor Herr de Gooyer zouden ze een taxi bellen en 
hem thuis af laten zetten.
‘Nou kan ’t ineens wel’, hoorde ik Rijk nog roepen.
‘k Ging weer naar bed en droomde van dikke zwetende 
nekken.

2.11.2011

   
 

Rijk (5)

Na een repetitie in de studio, vraagt Rijk of ik Johnny naar 
huis kan brengen. Hij heeft vier brede sloffen besteld voor 
zijn BMW en moet, om morgen de nieuwe banden te kunnen 
betalen, naar de boekhouding voor een voorschot.
‘Wat kosten die banden’, vraagt Kraay?
‘Twee ruggen’.
‘Zijn ze van goud’?. Kraay is verbijsterd.
‘Twee duizend voor een beetje rubber, ben jij wel helemaal
lekker’?
Rijk gaat naar de boekhouding van de producent en Kraay
en ik rijden de stad in en gaan boodschappen doen.
’t Is koud en glad op straat. ’t Vriest en ’t heeft gesneeuwd. 
Overal liggen bij elkaar geschraapte hopen ijs.
Bij de supermarkt in de buurt van zijn appartement, mept 
Johnny een kar vol met worsten, kazen, nootjes, crackers
en ander snoepgoed....
‘Ja, ik doe effe kalmpies an. ‘k Ben op dieet!
Als we terug zijn in het appartement zet Kraay koffie en 
tegen half zes, komt Rijk binnen.
‘En...? is ‘t geregeld? vraag ik.
Hij slaat op z’n binnenzak, ‘..twee ruggen’!
‘O Herman’, Kraay speelt nu het nichtenvrouwtje Babs,
‘is dat mijn huishoudgeld Herreman?’....en wil je dat ik 
daarvoor op m’n rug ga leggen schat...’?
‘Babs, houd je in waar die jongen bij is,’ zegt Rijk.
De dames kibbelen nog wat en na de koffie gaan we 
repeteren.
Om een uur of half acht zijn we klaar. 
Kraay heeft zin in een Italiaantje.
‘O, pas maar op Babs, die Italiaantjes hebben hele stoute
banaantjes’, zegt Rijk in zijn rol als Herman.
Misschien wel onbewust om elkaar niet 
te ergeren speelden ze, zodra ik bij ze binnenkwam, een 
homofiel echtpaar. Kraay ’t bezorgde vrouwtje Babs en Rijk 
het stoute ventje Herman. Het waren niet bestaande rollen, 
die ze voor de lol voor zichzelf bedacht hadden. 
Jaren later in de ‘Johnny Kraaykamp Show heb ik
op basis van hun eigen creatie een kookrubriek bedacht.
‘Herman en Babs met Oudhollandse recepten’. Maar daar-
over bij een andere gelegenheid meer.

   
  heremanenbabs    
 

Rijk vraagt wat ik ga doen.
Ik zeg dat ik naar de Pöseldorfer Bierstube ga (een café bij 
mij om de hoek, waar kunstenaars, artiesten, film- en 
televisiemakers elkaar treffen). Ik heb daar later op de avond 
afgesproken met Leo en Vicky Leandros. 
Rijk heeft wel zin om mee te gaan.
Kraay niet. Kraay staat droog en heeft geen zin om in een 
Duitse kroeg te zitten met een glaasje ‘Sprudelwasser’.
Rijk en ik vertrekken naar Pöseldorf.
We drinken een Düsseldorfer Alt, ouwehoeren een beetje en
zo tegen tienen komen Leo en Vicky.
Ik introduceer Rijk en nadat we met elkaar ook nog iets 
gedronken hebben, stelt Leo voor om te gaan eten in César,
een disco met een uitstekende keuken. 
We nemen een taxi en voorzichtig glibberen we over 
opgevroren weggedeelten en aangevroren sneeuwkluiten naar 
César.
’t Is een leuke avond.
Zo leuk, dat Rijk zelfs gaat dansen. Iets wat ‘ie eigenlijk nooit
doet, behalve misschien als ’t hééél leuk is, of als er veel
alcohol in het spel is. Ik gok zonder al teveel risico op het 
laatste.
Zo tegen een uur of twaalf zegt Rijk dat hij even een plasje
moet doen. Als hij 10 minuten later nog niet terug is, ga ik
maar ’s kijken bij de toiletten. 
Niks te zien.
Ik informeer bij de portier en die bevestigd dat Rijk zo’n
tien minuten geleden vertrokken is in een taxi.
Ik zeg tegen Leo en Vicky dat Rijk zich onwel voelde en dat
ik ‘m in een taxi naar huis heb gezet.
Ze begrijpen het. Ik doe nog een dansje met Vicky en na een 
half uurtje rekenen we af en gaan naar huis.

Als ik de volgende ochtend de kantine van Studio Hamburg
binnenloop, zitten ze al aan het ontbijt. Ik zwaai, vul mijn
tray bij het zelfbediening-buffet, reken af en loop naar ze toe.
Kraay is in een opperbeste stemming. Vrolijkheid fladdert als 
een vlucht Kookaburra’s door z’n pretoogjes. Ik ga naast Rijk 
zitten, tegenover Johnny. Na het ‘goeie morgen’, vraag ik 
Rijk, waarom hij zo plotseling verdwenen was. 
‘k’ Voelde me niet zo lekker, dus heb ik maar een taxi 
gepakt’.
‘Nou Rijkie....’ de glimlach van Kraay blijft maar plakken op 
z’n gezicht, ‘toen voelde je je toch nog wel lekker, hè Rijkie”?
‘Hoezo’, vraag ik.
Rijk zwijgt.
‘Nou Rijkie’, Kraay zit een beetje te sarren en te zuigen, 
‘vertel Bob nou effe wat er gebeurd is...’
Rijk zegt niks.
‘Nouwe..’ begint Kraay, ‘Rijk is nadat ‘ie bij jou is weggegaan
nog effe naar een cafeetje gegaan in de buurt, hè Rijkie..?’
‘En toen... en toen... en toen..., nou Rijk en toen...’?
‘Ok Kraay....ok’, zegt Rijk en hij begint te vertellen.
Nadat hij bij César een taxi had genomen had hij zich af 
laten zetten bij z’n buurtkroeg. 
Aan de bar raakte hij in gesprek met een man. 
Het was gezellig en ze dronken er nog één en nog één en toen 
het sluitingstijd was had de man tegen hem gezegd, dat hij 
dichtbij woonde en of Rijk zin had om bij hem nog een 
afzakkertje te nemen.
‘Ja, waarom niet!?’
De man reed in een dure Mercedes en vertelde onderweg
dat hij samenwoonde met zijn zus. Rijk had gevraagd of
zijn zus het niet vervelend zou vinden, wanneer haar broer
midden in de nacht zo maar iemand meebracht?
‘Welnee’, had de man gezegd. ‘Integendeel, dat vindt ze juist
leuk.’
Ze arriveren bij het huis in een rustige buurt met riante 
panden. De man gaat voor en loodst Rijk, via een chique 
portaal, twee trappen op naar zijn woning. Ze hangen in de 
hal hun jassen aan de kapstok en de man gaat Rijk voor 
naar de living. Hij schenkt drankjes in en zegt dat hij z’n zus 
gaat waarschuwen.
Even later komt de man terug en zegt dat z’n zus zich een 
beetje wil fatsoeneren en dat ze dan een glaasje mee komt 
drinken. Een minuutje of tien later gaat de deur open en
komt de zus binnen. Volgens Rijk zag ze er erg lekker uit.
Ze droeg een frivool negligeetje en Rijk begon zich af te 
vragen, of ’t z’n zus eigenlijk wel was....
Maar goed wat deed ’t er toe. ’t Was een leuke meid, de man
haar ‘broer’, een aardige vent, de nacht lang en de sfeer 
broeierig. Dubbelzinnige grapjes, erotische toespelingen, ’t 
werd met de minuut leuker. Als zij even naar de keuken gaat 
om een paar worstjes warm te maken, vraagt de man aan 
Rijk, wat hij van zijn zuster vindt?
Rijk is vol lof. Zegt dat ze zeer aantrekkelijk is en vraagt of ze
getrouwd is of getrouwd geweest is? Ze was getrouwd 
geweest, nu zoekende naar een eigen woning en in de 
tussentijd woonde ze bij hem, haar broer. 
Ach familie is er tenslotte om elkaar te helpen!
Hij had wel gezien, dat ze Rijk een interessante man vond. 
’t Is een gezonde vrouw en die heeft tenslotte ook zo haar 
behoeftes, dus als Rijk er zin in had dan kon hij wel even bij 
haar informeren of zij misschien ook eh...
Nou Rijk zag het wel zitten. De man verdween naar de 
keuken. Rijk dacht nog wel even dat ’t raar was dat een broer 
zo zijn zus min of meer aanbood, maar ja er gebeuren wel 
gekkere dingen. Even later was de man teruggekomen met 
een bordje dampende worsten en een dikke lach op z’n 
gezicht. 
‘Nou’, had hij gezegd, ‘ze is weer in bed gaan liggen en wacht 
op je. Als jij je nou vast uitkleedt, dan ga ik haar zeggen dat
je zo komt’.  
Rijk kleedde zich uit. De man kwam terug, wenkte hem naar
de gang en wees ‘m de deur waarachter de slaapkamer lag.
Rijk ging erheen, opende de deur en zag bij een klein 
romantisch lichtje een tweepersoonsbed met daarin
de vrouw. Hij deed het laatste wat hij nog aanhad, z’n 
onderbroek uit en kroop bij de vrouw tussen de lakens.
Ineens flitste er door zijn hoofd, m’n geld! De twee duizend
D-Mark die in z’n zak zaten en die daar binnen nu ergens zo 
voor het grijpen lagen. 
Had hij de man verteld van de nieuwe banden?
Had hij hem verteld dat ’t geld daarvoor al in zijn zak zat?
‘Tuurlijk! 
Daar gaat het die kerel om. Hij neemt mij mee, stopt mij hier 
in bed bij die meid en pikt intussen m’n geld.
Rijk sprong in z’n blote reet uit het bed en vloog naar de 
woonkamer. 
‘’’k Heb jou wel door’, had hij tegen de man geroepen. ‘Jij 
stuurt mij ’t nest in met die meid en intussen pik jij mijn
poen’!
De man werd kwaad. Noemde de aantijgingen een grove
belediging, zowel van hem als van zijn zuster.
Het werd alsmaar erger en escaleerde in een knokpartij.
De man was groot en bleek heel sterk. Rijk kreeg een paar
flinke klappen. Meubilair en accessoires gingen kapot. 
In een poging om de man uit te schakelen, greep Rijk naar 
de televisieontvanger en probeerde die naar de man toe te 
smijten. 
Liep allemaal anders. ’t Apparaat was loeizwaar.
De TV viel samen met Rijk, met een knal kapot op de grond. 
De man was razend en Rijk vreesde voor zijn leven. 
In een laatste wanhoopspoging, om aan de woede van de 
man te ontsnappen, sprong hij door een raam. 
Gelukkig voor hem landde hij achter het raam op een 
balkon. Hij was even vergeten dat hij 2 hoog zat. 
Daar, naakt op het balkon, in de vrieskou op de bevroren 
sneeuw had hij de armen voor de borst gekruist en geroepen 
‘Stop! STOP!...ich ergebe mich’!
De man was ook erg geschrokken. 
De situatie was totaal uit de hand gelopen en als Rijk een 
ander raam had gepakt, lag hij nu dood op straat.
Rijk is van het balkon terug naar binnen geklommen. 
Mocht zijn kleren aantrekken en stelde daarbij vast dat ‘t
geld gewoon nog in zijn zak zat.
De man had een papiertje en een pennetje gepakt en was de
schade aan het opnemen.
Uiteindelijk kreeg hij na het inleveren van de twee ruggen, 20 
Mark terug voor een taxi.
De Schadenfreude bij Kraay was onmeetbaar. Hij had het 
verhaal ‘s nachts al gehoord maar genoot er opnieuw met 
volle teugen van.
Ik vond het schokkend, verschrikkelijk en spannend 
tegelijk....
In mijn hersenpan plopten gedachten als luchtbellen in een 
pan kokend water. Jezus, dat had heel slecht af kunnen lopen.
‘Ja’, zei Kraay heel meelevend, de glimlichtjes in z’n ogen 
vonkten weer alle kanten uit, ‘als we over twee dagen op 
moeten nemen, heb je wel een probleempje’.
‘O ja, wat dan’, vroeg ik.
Rijk, waarvan ik alleen maar ‘t profiel had gezien tijdens
zijn verhaal, draaide nu zijn hele gezicht naar mij: 
‘Dit”! zei hij en hij toonde mij een oog dat niet blauw was, 
maar zwart.
Inderdaad dat was toen we twee dagen later opnamen, een 
groot probleem.

2.11.2011